Stressed businessman overwhelmed by paperwork in office environment, demonstrating burnout.

Depresja w aspekcie biologicznym może pełnić funkcję adaptacyjną czyli mechanizm obronny na nadmierne przeciążenie (presję). Może być  sposobem na przetrwanie sytuacji, w której osoba czuję się bez wyjścia. W sytuacji, w której nie może wykonać, żadnego ruchu, ale i też nie może opuścić danego terytorium (np. pracy, domu, związku). Mechanizm przetrwania na terytorium do momentu, aż będzie można działać.

Z punktu widzenia psychobiologii, stan depresyjny uaktywnia się w sytuacji gdy w jednym czasie osoba doświadcza konflikt terytorialny, pat hormonalny i ostatnią, ale często domykająca sytuację – frustrację. Pat hormonalny dobrze ilustruje zachowania stadne wilków. Para alfa przewodzi całej grupie. Pozostałe wilki ustawiają się w pozycji uległej, działa tutaj mechanizm obniżonej agresji. Bez tego dochodziło by do ciągłych walk pomiędzy wilkami. To właśnie pat hormonalny powoduje, że nie dochodzi do ciągłych starć. Nawet jeśli pojawia się wilk, który chce przejąć pozycję alfa w stadzie to szybko dochodzi do ustalenia kto jest silniejszy, nie zawsze nawet dochodzi do walki bezpośrednio bo to strata energii. Czasami kończy się na wyszczerzeniu zębów po którym ustalona jest ponownie hierarchia. Wszystkie podległe wilki są w stanie pata hormonalnego. Po śmierci dominującego osobnika sukcesja dokonuje się naturalnie. Kolejny najsilniejszy wilk wychodzi z patu i staje się dominujący. 

Dla mózgu jest też doskonałym rozwiązaniem dla przeżywanej frustracji. Jeśli jest obiekt pożądania, osoba odczuwa pragnienie i wie, że nie może tego zaspokoić i przeżywa to na bardzo bolesny sposób wtedy mózg również może uruchomić pat hormonalny jako rozwiązanie dla zbyt intensywne stresu. Osoba przestaje pożądać i przestaje mieć pragnienia choć ceną za to jest równolegle brak odczuwania przyjemności. 

Emocjonalnie frustracja jest zablokowaniem na poziomie złości. Kiedy osoba kolejny raz się stara i nie widzi efektów tych wysiłków, mózg wycofuje go z działania, żeby nie tracić ponownie energii. Wchodzi w stan niedziałania, zamrożenia, utknięcia. 

Depresja rzadko ma jedno źródło i jedną twarz – jest raczej złożonym doświadczeniem, które splata w sobie biologię, emocje i historię naszego życia. Dlatego tak ważne jest, by patrzeć na nią szerzej, z uważnością i bez uproszczeń. I choć w żaden sposób powyższy opis nie wyczerpuje tematu, warto przyjrzeć się wymienionym aspektom, czy w jednym czasie w związku z konkretną sytuacją życiową osoba doświadcza jednocześnie: konflikt terytorialny, pat hormonalny oraz frustrację. Uświadomienie sobie przyczyn odczuwanej dolegliwości pozwoli lepiej zrozumieć siebie i zrobić pierwszy krok w stronę zmiany.

z intencją uwalniających odkryć,

Małgorzata